Door de inzet van een nieuwe manier van bestralen kunnen patiënten met longkanker gemiddeld 10 maanden langer leven. Deze bestralingstechniek – de zogenaamde stereotactische radiotherapie – pakt tumoren aan met een hoge doses, exact gerichte bestraling. Onder zoekers van het VU medisch centrum hebben begin juli de overlevingscijfers gepresenteerd op het Wereld Longkanker Congres.

Laboranten kunnen aan gewone bloedmonsters zien of iemand een hersentumor of prostaatkanker heeft. Dit is een nieuwe uitvinding van het VU Medisch Centrum in Amsterdam. De vinding is gedaan door moleculair bioloog Würdinger en de Zweed Nilsson. Zei verwachten dat op termijn ook andere kankersoorten zoals borstkanker en darmkanker op te sporen zijn via het bloed.

Onderzoekers van het UMC Utrecht zijn er als eerste ter wereld in geslaagd met een robot tijdens een MRI-scan een naald in de prostaat van een patiënt te brengen. Onderzoeker Michiel van den Bosch beschrijft dit in zijn proefschrift. Hij promoveert op 24 mei aan de Universiteit Utrecht.
Met behulp van een speciale robot konden onderzoekers bij een patiënt met prostaatkanker een naald precies in de prostaat brengen. Dit gebeurt terwijl de patiënt in de MRI-scanner ligt en artsen realtime volgen waar de naald zich bevindt. Met de naald is het in de toekomst mogelijk een biopt te nemen of zeer lokaal tumoren te bestralen. Dankzij het realtime MRI-beeld wordt de behandeling precies op de juiste plaats toegepast. Dat is een sterke verbetering ten opzichte van de methode waarbij eerst een scan wordt gemaakt en daarna bestraling plaatsvindt. In de tussentijd kunnen organen verschuiven waardoor de bestraling verkeerd terechtkomt.

Vulvacarcinoom, dat wil zeggen kanker van de schaamlippen, wordt in Nederland jaarlijks bij ongeveer 320 vrouwen vastgesteld. Ter verbetering van de behandeling heeft gynaecoloog Maaike Oonk van het Universitair Medisch Centrum Groningen gezocht naar nieuwe methoden, waarbij op minder belastende wijze dan voorheen is vast te stellen of er sprake is van uitzaaiingen (metastasen) in de lymfklieren in de lies. Een voor patiënten weinig ingrijpende procedure, waarbij de schildwachtklier wordt onderzocht, is hiervoor geschikt gebleken. Wanneer er geen uitzaaiingen worden gevonden in de schildwachtklier, hoeven de overige lymfklieren niet te worden verwijderd, wat veel minder complicaties geeft dan voorheen. Het onderzoek heeft wereldwijd de standaardbehandeling van patiënten met schaamlipkanker veranderd. 

Het aantal ziekenhuizen dat hoofdhuidkoeling aanbiedt tijdens het toedienen van chemotherapie is vorig jaar gestegen tot 58 locaties. Vijf jaar geleden was deze aanvullende behandeling in slechts acht ziekenhuizen mogelijk. Patiënten kunnen dus bijna overal in Nederland een beroep doen op deze voorziening. Alleen al vorig jaar kwamen er 12 ziekenhuislocaties bij.

Philips en de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) hebben een belangrijke ontwikkeling aangekondigd in MRI-geleide lokale geneesmiddeltoediening bij de behandeling van kanker. Al ruim tien jaar doen wetenschappers overal ter wereld onderzoek op het gebied van beeldgeleide toediening van geneesmiddelen. Deze techniek kan een efficiëntere toediening van tumormedicatie bij chemotherapie mogelijk maken, wat leidt tot een verbeterde werkzaamheid zonder dat dit gepaard gaat met een toename van bijwerkingen.

Inmiddels heeft het gezamenlijke onderzoeksteam in preklinisch onderzoek een verbeterde afgifte van tumormedicatie op de doellocatie weten aan te tonen. Deze afgifte kan real-time worden gevisualiseerd en gemeten. Dergelijke metingen kunnen op het moment van toediening een indicatie geven of de afgifte van de tumormedicatie op de doellocatie adequaat was of dat aanvullende behandeling noodzakelijk is. Deze ‘Proof of concept’ is gepubliceerd in het februari nummer het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Controlled Release (de Smet et al., Journal of Controlled Release 150 (1), 102-110 (2011)).

Een onschuldige hoestsiroop kan voorspellen hoe borstkankerpatiënten reageren op het veelgebruikte medicijn Tamoxifen. Hierdoor zouden artsen in de toekomst de dosis van het kankermedicijn beter kunnen afstemmen op de individuele patiënt. Het medicijn zou daardoor beter kunnen werken. Onderzoekers van het Erasmus MC hebben deze bevindingen gepresenteerd in Berlijn op een congres over kankerbehandelingen.
Veel vrouwen met borstkanker worden behandeld met Tamoxifen. Ze hebben tumoren die sneller gaan groeien onder invloed van oestrogenen, vrouwelijke hormonen.

Het UMC Utrecht start in december een onderzoek naar een nieuwe behandeling voor borstkanker. Door met ultrageluid borsttumoren te verhitten, sterven tumorcellen af. Met dit onderzoek heeft het UMC Utrecht een wereldprimeur.

Online inschatten of je risico loopt op erfelijke borstkanker, dat kan nu dankzij een eenvoudige zelftest die is ontwikkeld door het Radboud Universitair Centrum voor Oncologie (RUCO) in Nijmegen. Met de test wil het RUCO meer aandacht vragen voor het herkennen, behandelen en voorkomen van erfelijke borstkanker. 

De afdeling oncologische chirurgie van VU medisch centrum is een onderzoek gestart om na te gaan of echografie tijdens een borstkankeroperatie betere resultaten oplevert. Beter in de zin van radicaal opereren én beter wat betreft cosmetisch resultaat. Door de borst echografisch te onderzoeken tijdens de operatie zou kunnen worden vermeden dat er teveel gezond borstweefsel wordt weggenomen of kwaadaardig weefsel achterblijft.

Door de ontwikkeling van nieuwe MRI-scanners kunnen artsen kinderen met kanker binnenkort betere nazorg geven. De apparatuur van de TU Delft kan de schade aan hersenen door bestraling en chemotherapie registeren. Kinderhersenen zijn nog in ontwikkeling en daarom is het belangrijk om precies te weten waar de schade in de hersenen zit, zeggen de artsen.