De dienst neurochirurgie van het Ziekenhuis Oost Limburg (ZOL) is gestart met een revolutionare techniek voor de heelkundige wegname van maligne hersentumoren.

Er wordt vooraf aan de patiënt gevraagd om een medicijn te drinken dat ervoor zorgt dat de tumor tijdens de operatie gaat fluoresceren bij 'blue light'. Daardoor kan de chirurg de grenzen van de tumor beter zien en streven naar een volledige verwijdering. Dit vergroot de kans op langere overleving voor de patiënt. In het ZOL werden tot nu toe vijftien patiënten met deze techniek geopereerd. Volgens neurochirurg dr. Frank Weyns met goede resultaten en een betere tumorverwijdering dan met de traditionele techniek.

Kwaadaardige hersentumoren hebben vaak een slechte prognose. Meestal zijn het snel evoluerende tumoren met een sterk infiltrerend karakter. Bij patiënten waarbij de tumor 'gunstig' gelegen is, en waar men bij resectie geen grote uitval verwacht (zoals halfzijdige verlamming, spraakstoornissen, etc.), worden deze hersentumoren normaal heelkundig verwijderd, waarna een behandeling met radiotherapie en chemotherapie volgt. Tijdens deze chirurgische behandeling wordt meestal een veiligheidsmarge van enkele millimeters genomen opdat de kans op macroscopisch volledige tumor resectie zo groot mogelijk zou zijn.

Hoe meer tumoraal weefsel er weggenomen wordt, hoe succesvoller de nabehandeling is en hoe groter de kans op een langere overleving. Maar een complete verwijdering is vaak moeilijk omdat het tumorweefsel tijdens de operatie onder de microscoop moeilijk te onderscheiden valt van het omliggende, gezonde hersenweefsel. De resectie is dus vaak onvolledig door de moeilijke aflijning ten opzichte van het omliggend gezond hersenweefsel waarin belangrijke functies liggen zoals spraakgebied, bewegingscortex, enzovoort.

Nieuw
Een Duits onderzoeksteam olv. prof. Reulen ontwikkelde een nieuwe methode om hersentumoren beter zichtbaar te maken tijdens een operatie. Voor de ingreep wordt aan de patiënten gevraagd om 'five aminolevulinic acid' (5-ALA) te drinken. 5-ALA wordt geabsorbeerd via het maag-darmstelsel en bereikt het hersenweefsel via de bloedvaten. 5-ALA heeft de eigenschap zich uitsluitend aan het tumorale weefsel te binden en zich in de tumorcellen om te zetten tot een porphyrine dat fluorescerend is. Tijdens de operatie onder 'blue light' zal zo het tumorale weefsel oplichten. Deze eigenschap laat toe het tumorweefsel
en tumorresten beter te visualiseren en een zo volledig mogelijke verwijdering na te streven.

Er zijn geen belangrijke risico's bij het gebruik van 5-ALA tijdens de neurochirurgische interventie. Omdat 5-ALA niet alleen wordt gebruikt bij hersentumoren, maar ook bij maag-darmtumoren is er reeds veel informatie over de veiligheid van dit product. De meest voorkomende bijwerking is een tijdelijke verhoogde gevoeligheid voor licht. Indien de patiënt na inname van 5-ALA blootgesteld wordt aan fel daglicht kunnen er huidveranderingen zoals zonnebrand optreden. De lichtovergevoeligheid is vooral aanwezig een zestal uren na inname. Rond deze periode is de patiënt in het operatiekwartier, volledig bedekt met steriele doeken. Na 24 uren is de overgevoeligheid voor licht verdwenen. In het ZOL wordt deze nieuwe techniek gebruikt in combinatie met andere nieuwe technieken zoals het gelijktijdig bewaken van de verschillende hersenfuncties tijdens de ingreep (peroperatieve monitoring) en het gebruik van neuro-navigatie technieken. Dit verhoogt uiteraard de veiligheid van operaties voor hersentumoren en leidt uiteindelijk tot betere lange termijn resultaten.

Bron: Zolarium
Datum: maart 2007