Op 16 juli jl. werd bekend dat het vaccin DCVax(R)-Brain door de Zwitserse autoriteiten is goedgekeurd om te gebruiken als medicijn bij hersentumoren. Onderzoekers van de K.U.Leuven en UZ Leuven passen deze technologie echter al toe sinds 2001. De technologie wordt gebruikt als therapie voor kwaadaardige hersentumoren ook gekend als de kwaadaardige gliomen.

Op 16 juli jl. werd bekend dat het vaccin DCVax(R)-Brain door de Zwitserse autoriteiten is goedgekeurd om te gebruiken als medicijn bij hersentumoren. Onderzoekers van de K.U.Leuven en UZ Leuven passen deze technologie echter al toe sinds 2001. De technologie wordt gebruikt als therapie voor kwaadaardige hersentumoren ook gekend als de kwaadaardige gliomen.

Een kwaadaardig glioma is een tumor die ongeveer bij vier volwassenen per honderdduizend volwassenen per jaar gediagnosticeerd wordt. Bij kinderen is deze tumor veel zeldzamer. De prognose van deze tumor is catastrofaal, ondanks moderne chirurgie, maximale radiotherapie en nieuwe chemotherapiemiddelen. Op basis van experimenteel werk in het laboratorium experimentele immunologie hebben onderzoekers van UZ Leuven het concept van tumorvaccinatie als therapie bij kwaadaardige gliomen ontwikkeld.

Een therapeutisch vaccin stimuleert het afweersysteem als therapie tegen de in het lichaam aanwezige tumorcellen. Na uitgebreid onderzoek en na goedkeuring door de ethische commissies van de universiteit van Wuerzburg en van Leuven werd in samenwerking met de universiteit van Wuerzburg in 2001 overgegaan tot een klinische toepassing van tumorvaccinatie in UZ Leuven. De technologie werd gebruikt bij patiënten die na alle mogelijke kankertherapieën een herval hadden van een kwaadaardig glioma. Deze technologie werd stapsgewijs verder geoptimaliseerd tijdens de klinische toepassing.

Uit de ervaring bij meer dan 110 patiënten komen twee belangrijke observaties naar voor. Sommige patiënten blijven nu opvallend lang leven, voornamelijk jongere patiënten die een volledige resectie van het herval konden bekomen. De langst overlevende patiënt is nu meer dan vijf jaar in opvolging. Dit is een abrupte verandering van het te verwachten ziekteverloop bij een dergelijke tumor en betekent een hoge graad van medische evidentie dat de vaccinatie effectief is. De onderzoekers merken ook op dat er een verbetering van de overlevingscurve is bij het stapsgewijs versnellen van het vaccinatieschema. Dit toont ook de effectiviteit van het vaccin aan.

Door deze gunstige resultaten hebben de onderzoekers van UZ Leuven besloten om de vaccinatie te integreren in de bestaande therapie bij patiënten die voor het eerst geconfronteerd worden met de diagnose van een kwaadaardig glioma. Op dit moment zijn 40 patiënten volgens dit principe behandeld. De ontwikkeling van een antwoord van het afweersysteem in het bloed van de patiënt kan eenduidig aangetoond worden, en dit ondanks de chemotherapie die gelijktijdig verder loopt.

De toepassing van de tumorvaccinatie voor patiënten met kwaadaardige gliomen wordt in UZ Leuven uitgevoerd. De meeste grote neurochirurgische klinieken in Vlaanderen en enkele in Wallonië nemen deel aan dit programma en sturen de patiënt naar het vaccinatiecentrum in UZ Leuven voor de toepassing van de vaccinatietechnologie, terwijl alle overige behandelingen en onderzoeken in het eigen centrum verder worden uitgevoerd.

Bron: UZ Leuven/NVI