De behandeling van grote tumoren in het hoofd-halsgebied is lastig. Het gebruik van hyperthermie (het lokaal inwendig verwarmen van tumoren), toegevoegd aan radiotherapie, leidt tot opmerkelijk betere uitkomsten.

Voor het hoofd-halsgebied bestaat nog geen apparaat ('applicator') dat zowel oppervlakkige als diepgelegen tumoren kan verwarmen. Maarten Paulides, onderzoeker bij de afdeling Radiotherapie van het Erasmus MC, ontwikkelde een dergelijke applicator. Op 18 oktober verdedigt hij zijn proefschrift over dit onderwerp.

Hyperthermie maakt gebruik van microgolven, waarmee tumoren zodanig worden verwarmd dat ze gevoeliger worden voor radiotherapie en chemotherapie. Voor veel tumorlocaties is aangetoond dat de toevoeging van hyperthermie aan radiotherapie leidt tot opmerkelijk betere uitkomsten. Verder is in gerandomiseerd onderzoek aangetoond dat hyperthermie ook in het hoofd-halsgebied bijdraagt aan een goede behandeling van oppervlakkig gelegen kwaadaardige gezwellen. Voor dit gebied bestaat er echter nog geen apparaat (applicator) dat zowel oppervlakkige als diepgelegen tumoren kan verwarmen.

Genezingskans
Paulides heeft uitgebreide theoretische studies uitgevoerd met behulp van electromagnetische simulatiepakketten. Hiermee heeft hij de mogelijkheid aangetoond om weefsel diep te verwarmen in het hoofd-halsgebied met microgolven en heeft hij het ontwerp van de applicator weten te onderbouwen. De simulaties zijn gecontroleerd met metingen en daarna gebruikt om het klinische prototype te ontwerpen en te bouwen.

Met behulp van behandelplanningen voor fictieve patiënten zijn verder de mogelijke energieverdelingen vastgesteld voor deze applicator. Tot slot is met een echte patiënt in een zogenaamde 'fase 1 haalbaarheidsstudie' de mogelijkheid om diep te verwarmen daadwerkelijk aangetoond. In samenwerking met de Zwitserse industrie (Speag, Zürich) wordt momenteel gewerkt aan een commerciële versie van het apparaat, zodat het in de toekomst ook in andere klinieken kan worden gebruikt.

Het onderzoek is uniek omdat voor het eerst volledig gebruikgemaakt is van theoretische studies om het uiteindelijke ontwerp van de applicator vast te stellen. Het uiteindelijke doel is door toevoeging van hyperthermie aan de bestaande behandeling de bijwerkingen te verminderen en de genezingskans te verhogen.

Bron: Erasmus Universiteit Rotterdam
Datum: 18 oktober 2007