Spermatogoniale stamceltransplantatie (SSCT) is een hoopgevende methode om de steriliteit na cytotoxische1 kankerbehandelingen te omzeilen. Deze techniek opent nieuwe perspectieven voor het bewaren van de fertiliteit bij jonge kankerpatiënten. Momenteel wordt SSCT enkel toegepast op proefdieren. Voordat toepassing op de mens mogelijk wordt, moeten de efficiëntie en de veiligheid van deze procedure onderzocht worden.

Uit onderzoek bij muizen bleek dat na spermatogoniale stamceltransplantatie de kans op bevruchting via natuurlijke weg en via IVF verlaagt. De reden hiervoor is een verlaagde beweeglijkheid van de zaadcellen.

Sommige patiëntjes kunnen steriel worden na een intensieve kankerbehandeling door verlies van hun spermatogoniale stamcellen. Inbanken van zaadcellen kan onmogelijk gebeuren aangezien er vóór de puberteit geen actieve spermatogenese is. Inbanken gevolgd door transplanteren van spermatogoniale stamcellen zou een oplossing kunnen bieden.

Het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde van het Universitair Ziekenhuis Brussel onderzocht de efficiëntie van reproductie na SSCT bij infertiele muizen. De verkregen data werd vergeleken met data verkregen bij fertiele muizen. In de experimentele groep werd er een afgenomen vruchtbaarheid vastgesteld na natuurlijke bevruchting, meer bepaald een reductie in worpgrootte. Daarom werd vervolgens de in vitro reproductie bestudeerd via IVF (in vitro fertilisatie) en ICSI (intracytoplasmatische sperma injectie). Na IVF met sperma van getransplanteerde muizen, werden er lagere fertilisatie- en blastocystvormingsratios vastgesteld. Na ICSI waren er echter geen verschillen met de controlegroep.

Een verklaring voor deze resultaten zou een lagere beweeglijkheid van de zaadcellen kunnen zijn. Dit werd van naderbij bestudeerd. Met behulp van een computer geassisteerde sperma analyse werd de beweeglijkheid van het spermastaal alsook de individuele bewegingskarakteristieken van de zaadcel onderzocht. Hoewel de zaadcellen, afkomstig na SSCT, een vergelijkbare viabiliteit vertoonden met zaadcellen afkomstig van fertiele muizen, werd er inderdaad een lagere beweeglijkheid gedetecteerd. Individuele zaadcellen vertoonden een gelijkaardig bewegingspatroon op het moment van isolatie, maar de zaadcellen afkomstig na SSCT verloren sneller hun beweeglijkheid.

Het verschil met zaadcellen van fertiele muizen was al significant na drie uur cultuur, de tijd die nodig is voor IVF. Bij muizen is er dus een verlaagde kans op bevruchting via de natuurlijke weg of via IVF na spermatogoniale stamceltransplantatie en de reden hiervoor is een verlaagde beweeglijkheid van de zaadcellen.

Datum: 20 december 2007
Bron: UZ Brussel